Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2015

Το τρέχον τεύχος του Early Christianity / The current issue of Early Christianity

Early Christianity 5:3 (2014)

  • Jens Schröter, "Frühchristliche Heilungen und antike Medizin," 267-272
  • Reinhard von Bendemann, "Die Heilungen Jesu und die antike Medizin," 273-312
  • Annette Weissenrieder, "What does "σωθήσεται διὰ τῆς τεκνογονίας" "to be saved by childbearing" mean (1 Tim 2:15)? Insights from Ancient Medical and Philosophical Texts," 313-336 ( abstract)
  • Philip van der Eijk, "Galen and early Christians on the role of the divine in the causation and treatment of health and disease," 337-370 (abstract)
  • Vivian Nutton, "Rhodiapolis and Allianoi: two missing links in the history of the hospital?," 371-389 (abstract

Σάββατο, 31 Ιανουαρίου 2015

Στο τρέχον τεύχος του ELT / In the current issue of ETL

Ephemerides Theologicae Lovanienses 90:4 (2014)


  • Peter Rozic, "La signification théologique de la danse dans le contexte biblique: Créer des liens au cœur de l'Alliance," 667-683 (abstract
  • Bogdan G. Bucur, "Blinded by Invisible Light: Revisiting the Emmaus Story (Luke 24,13-35)," 685-707 (abstract)
  • Walter Dietrich, "The Books of Samuel: Stories - History - Reception History: Bericht über das Colloquium Biblicum Lovaniense 2014," 731-742 (abstract)
  • Elijah Hixson, "'They Took the Body of God': John 19,40 in Codex Alexandrinus," 743-749 (abstract)
  • Aaron W. White, "Pauline Rhetoric Revisited: On the Meaning of κολλώμενος in the Context of 1 Cor 6,12-20," 751-759 (abstract)


Λκ 18,9-14 / Lk 18:9-14

Μερικές σκέψεις για την αυριανή πολύ γνωστή σε όλους ιστορία του Τελώνη και του Φαρισαίου. Πρόκειται για μία παραβολή, η οποία προέρχεται από το ιδιαίτερο υλικό του Λουκά και την οποία ο ευαγγελιστής εντάσσει στην μεγάλη ενότητα του ταξιδιού του Ιησού προς την Ιερουσαλήμ. Στη μικροσυνάφειά της η παραβολή εντάσσεται σε μία επιμέρους ενότητα, η οποία απαντά στο ερώτημα ποιοι τελικά μπορούν να ανήκουν στη Βασιλεία του Θεού. Στην προηγούμενη περικοπή ο Ιησούς προέβαλε το παράδειγμα της χήρας και μίλησε για την επιμονή στην προσευχή και στην περικοπή μετά την υπό συζήτηση παραβολή προβάλλει τα παιδιά ως πρότυπο των ανθρώπων της Βασιλείας. Κοινό στοιχείο επίσης με την αμέσως προηγούμενη παραβολή είναι το θέμα της προσευχής, ένα θέμα εξαιρετικά αγαπητό στο Λκ. Αν και η παραβολή δεν ερμηνεύτηκε αλληγορικά από τους Πατέρες (βλ. όμως την εξαίρεση του ι. Αυγουστίνου κ.ά.), στη μετέπειτα ερμηνευτική παράδοση ο Φαρισαίος ταυτίσθηκε με την προσκολλημένη στο Νόμο λογική των Ιουδαίων και ο Τελώνης με τον άνθρωπο που απελευθερωμένος από τον Νόμο ζει τη χαρά της χάριτος του Θεού. Ποιο όμως είναι το νόημα της συγκεκριμένης παραβολής; Σε ποιους απευθύνεται; Γιατί ο Φαρισαίος επικρίνεται; Και τελικά ποιο είναι το κεντρικό πρόσωπο της παραβολής;

(1) Η δομή της περικοπής είναι απλή: (α) στ. 9 εισαγωγή του ίδιου του Λκ ή της πηγής του όπου ουσιαστικά δίνεται ο σκοπός για τον οποίο ο Ιησούς είπε την παραβολή (βλ. κάτι παρόμοιο στην παραβολή του άδικου κριτή αμέσως πριν από την παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου). Προφανώς ο στ. αυτός που δίνει το στίγμα της ιστορίας στηρίζεται στην κατακλείδα της παραβολής στο στ. 14α, (β) στ. 11-12 η προσευχή του Φαρισαίου, (γ) στ. 13 η προσευχή του Τελώνη, (δ) στ. 14α η κατακλείδα της παραβολής, (ε) στ. 14β μία γενική εφαρμογή της ιστορίας, προφανώς ένα ανεξάρτητο λόγιο του Ιησού (βλ. Μτ 23,12· Λκ 14,11), το οποίο εδώ ο ευαγγελιστής προσθέτει στην ιστορία λόγω της κοινής θεματικής.
(2) Το στοιχείο της σύγκρισης είναι προφανές από τη δομή της ιστορίας. Το αφηγηματικό δίδυμο Φαρισαίος - Τελώνης παρουσιάζονται μέσα από μία παράλληλη κι όμοια στη δομή της περιγραφή. Αυτή η παράλληλη παράθεση των δεδομένων οδηγεί τον αναγνώστη στη σύγκριση των δύο ηρώων της ιστορίας. Ο Φαρισαίος παρουσιάζεται ωστόσο εκτενέστερα (σε δύο στίχους) κι η προσευχή του είναι διπλάσια σε έκταση από εκείνη του Τελώνη (12 λέξεις), ενώ η περιγραφή του Τελώνη καταλαμβάνει μόνο ένα στίχο κι η προσευχή του αρκείται σε 6 μόνο λέξεις). Επιπλέον η στάση του σώματος κι η θέση του μέσα στο Ναό είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από εκείνη του Τελώνη. Ο Φαρισαίος στέκεται (σταθείς) κάπου στο Ναό και προσεύχεται, ο Τελώνης μένει μακριά και δεν τολμά να σηκώσει τα μάτια, αλλά κτυπά το στήθος του ζητώντας τη συγχώρηση και το έλεος του Θεού. 
(3) Ένα ενδιαφέρον στοιχείο των παραβολών είναι το στοιχείο της έκπληξης ή της αντιστροφής. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό τους που συχνά παραβλέπουμε, επειδή η ερμηνεία αιώνων, μέσα από την οποία διαβάζουμε σήμερα τις παραβολές, οδήγησε σε στερεότυπες αναγνώσεις του βιβλικού κειμένου. Στην προκειμένη περίπτωση συχνά προσεγγίζουμε την παραβολή μέσα από την στερεότυπη αντίληψη που έχουμε για τους κακούς και υποκριτές Φαρισαίους. Λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, τις πληροφορίες που έχουμε για τους Φαρισαίους από τις αρχαίες πηγές (κι αφήνοντας κατά μέρος την εικόνα των Φαρισαίων στα ευαγγέλια, η οποία θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα σε ένα ιδιαίτερο πλαίσιο πολεμικής ρητορείας των ευαγγελιστών), το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι οι Φαρισαίοι δεν αντιμετωπίζονταν από το λαό ως υποκριτές, αλλά έχαιραν εκτίμησης εξαιτίας της ευσέβειάς τους και της αφοσίωσης στο Νόμο. Η ίδια η προσευχή του Φαρισαίου από αυτήν την άποψη δεν έχει τίποτε το μεμπτό· ο Φαρισαίος της ιστορίας μας προσεύχεται με ανάλογο τρόπο όπως κάνουν οι ευσεβείς, για παράδειγμα, στους Ψαλμούς κι η ευσεβής του στάση είναι σύμφωνη με τις εντολές του Νόμου. Αντίθετα οι Τελώνες λόγω του επαγγέλματός τους και των σχέσεών τους με την εξουσία ήταν μισητοί. Επομένως, για τους πρώτους ακροατές του Ιησού το γεγονός ότι ο δικαιωμένος τελικά δεν είναι ο Φαρισαίος αλλά ο Τελώνης προκαλεί έκπληξη και απορία. Η έκπληξη αυτή επιτείνεται από δύο σημεία: πρώτον, ότι ο Φαρισαίος παρουσιάζεται πρώτος, είναι όμως τελικά ο χαμένος της ιστορίας. Δεύτερον, ότι ενώ σε αυτόν η αφήγηση αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος της περιγραφής, τελικά είναι εκείνος που δεν πέτυχε τον σκοπό του. Έτσι στην αρχή της ιστορίας οι δύο ήρωες παρουσιάζονται ισότιμα ως δύο άνθρωποι που ανεβαίνουν στον Ναό, στη συνέχεια η αναφορά στην κοινωνική τους θέση προκαλεί μία σύγκριση υπέρ του Φαρισαίου και στο τέλος της ιστορίας η διαφορά μεταξύ τους αντιστρέφεται, αφού ο Ιησούς προκρίνει τον Τελώνη.
(4) Η έκπληξη της ιστορίας έχει ως σκοπό να οδηγήσει τους ακροατές του Ιησού να αναρωτηθούν γιατί τελικά ο Φαρισαίος αποτυγχάνει. Τι είναι, δηλ., εκείνο το στοιχείο στην προσευχή του που δεν ευαρεστεί τον Θεό. Η απάντηση δίνεται στην εισαγωγή της παραβολής στο στ. 9, όταν γίνεται λόγος για τους "πεποιθότας ἐφ' ἑαυτοῖς" και στη συνέχεια όταν περιγράφεται ο Φαρισαίος ως "σταθείς εἰς ἑαυτὸν". Το πρόβλημα της προσευχής του Φαρισαίου είναι ότι είναι εγωκεντρική. Η αυτάρεσκη αυτή στάση του φτάνει σε τέτοιο σημείο ώστε ο Φαρισαίος να προχωρά στην εξουθένωση όσων θεωρεί αμαρτωλούς. Με ένα έμμεσο τρόπο ο Φαρισαίος υποκαθιστά τον Θεό με τον εαυτό του, τον οποίο αναδεικνύει μέτρο σύγκρισης της ευσέβειας των συνανθρώπων του. Όπως κι αλλού στις παραβολές του Λκ δεν καταδικάζεται αυτή καθαυτή η πιστή τήρηση των εντολών του Θεού, αλλά η αναφορά της τελικά στο εγώ του ανθρώπου. Η ευσεβής ζωή του δεν τον οδηγεί στην ηθική της αγάπης και τελικά στον Θεό, αλλά σε μία επικριτική στάση απέναντι στους συνανθρώπους του και στην αποκλειστική κατανόηση της αγάπης του Θεού (βλ. για παράδειγμα τον μεγάλο αδελφό στην παραβολή του Ασώτου). 
(5) Όπως οι περισσότερες παραβολές έτσι κι η υπό συζήτηση έχει θεοκεντρικό χαρακτήρα. Ο πραγματικός πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο ίδιος ο Θεός. Αυτό καθίσταται σαφές από τα passiva divina στο τέλος της περικοπής (τα ρ. "ταπεινωθήσεται" και "ὑψωθήσεται" των οποίων το ποιητικό αίτιο είναι ο Θεός), από τη μετοχή "δεδικαιωμένος" όπου και πάλι το ποιητικό αίτιο είναι ο Θεός καθώς κι από την προσφώνηση και στις δύο προσευχές του αποδέκτη τους ("ὁ θεὸς"). Στο αφηγηματικό τρίγωνο που σχηματίζεται (Φαρισαίος - Τελώνης - Θεός), το κέντρο είναι ο Θεός ως το σημείο αναφοράς των δύο ηρώων κι ως ο τελικός ρυθμιστής και κριτής.
(6) Συχνά οι παραβολές έχουν ανοικτό τέλος, καθώς δεν μας δίνουν πληροφορίες για την τύχη των ηρώων τους (δεν ξέρουμε για παράδειγμα ο μεγάλος γιος στην παραβολή του Ασώτου πείστηκε από τα λόγια του πατέρα και μπήκε στο σπίτι να γιορτάσει μαζί με τους άλλους). Πρόκειται για μία αφηγηματική τεχνική που σκοπό έχει να προκαλέσει τον ακροατή/αναγνώστη να πάρει θέση απέναντι στα γεγονότα και να ταυτιστεί με κάποιο από τα πρόσωπα της ιστορίας. Εδώ το ίδιο αποτέλεσμα φαίνεται να επιτυγχάνεται με δύο τρόπους: α) με την αόριστη πληροφορία που δίνει ο Λκ στην αρχή της ιστορίας πως ο Ιησούς είπε "πρός τινας" που οδηγεί σε μία διεύρυνση του ακροατηρίου του Ιησού και κυρίως σε μία διαχρονική εφαρμογή της ιστορίας (άραγε δεν υπάρχουν πάντοτε κάποιοι που θεωρούν τον εαυτό τους περισσότερο ενάρετο από όλους τους άλλους;) και β) με τη γνωμικού χαρακτήρα φράση στο 14β ("πᾶς ὁ ὑψῶν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται"). Η τελευταία αυτή φράση, ωστόσο, προσδίδει στην ιστορία και μία εσχατολογική προοπτική εξαιτίας του μελλοντικού χρόνου των ρημάτων κι έτσι στην κατάληξη της περικοπής συνδυάζονται το παρόν και το γενικό με το μελλοντικό, στοιχεία της Βασιλείας του Θεού, για την οποία γίνεται λόγος στην ευρύτερη συνάφεια της παραβολής. Στην Βασιλεία του Θεού δικαιωμένοι μπορούν να είναι μόνο όσοι έχουν ταπεινό φρόνημα και διάθεση αποδοχής κι όχι κρίσης. 

Σεμινάριο του ΑΡΤΟΥ ΖΩΗΣ για την προς Ρωμαίους επιστολή

Ο Άρτος Ζωής διοργανώνει σεμινάριο με θέμα την Προς Ρωμαίους επιστολή. Εισηγητής θα είναι ο Θάνος Λίποβατς, ομότιμος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Το σεμινάριο θα λάβει υπόψη του τις σχετικές θεολογικές συζητήσεις των τριών χριστιανικών ομολογιών κατά τον 20ό αιώνα. Έχοντας ως αφετηρία τη συμβολή της κοινωνιολογίας της θρησκείας, της ψυχανάλυσης και της υπαρξιακής φιλοσοφίας, στοχεύει στον εμπλουτισμό της ερμηνείας καθώς και στον διάλογο με τη θεολογία σε οικουμενικό επίπεδο.
Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί σε τρεις συνεδρίες, στις 13, 20 και 27 Φεβρουαρίου, στις 18:00 στα γραφεία του Άρτου Ζωής. Η συμμετοχή είναι δωρεάν, και η επιλογή των συμμετεχόντων γίνεται μετά από αίτηση συμμετοχής, την οποία οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να στείλουν συμπληρωμένη στο email του Άρτου Ζωής (artos@otenet.gr) μέχρι την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου.

RBL 30.1.2015

Michael F. Bird, 1 Esdras: Introduction and Commentary on the Greek Text in Codex Vaticanus
Reviewed by Bob Becking

Michael F. Bird, Jesus Is the Christ: The Messianic Testimony of the Gospels
Reviewed by Susan Wendel

Andrew Cain, ed., Jerome’s Epitaph on Paula: A Commentary on the Epitaphium Sanctae Paulae with an Introduction, Text, and Translation
Reviewed by Matthew Kraus

Reinhard Feldmeier, Macht—Dienst—Demut: Ein neutestamentlicher Beitrag zur Ethik
Reviewed by William R. G. Loader

David E. Fredrickson, Eros and the Christ: Longing and Envy in Paul’s Christology
Reviewed by Scott S. Elliott
Reviewed by Elliott C. Maloney

Ronald F. Hock, The Chreia and Ancient Rhetoric: Commentaries on Aphthonius’s Progymnasmata
Reviewed by Christopher J. Kuhl

John R. Kohlenberger III, ed., NIV Greek and English New Testament
Reviewed by Haley Goranson

Reviewed by Chad Chambers

George Lyons, Galatians: A Commentary in the Wesleyan Tradition
Reviewed by Troy Martin

Παρασκευή, 30 Ιανουαρίου 2015

Ο Ωριγένης και η αλληγορική ανάγνωση των Γραφών / Origen and the allegorical reading of the Bible

Η μέθοδος που ο Ωριγένης χρησιμοποιεί για να φέρει στην επιφάνεια την κρυμμένη διδασκαλία των Γραφών ονομάζεται συνήθως "αλληγορία". Η φύση καθώς κι οι πιθανές εξαρτήσεις αυτής της αλληγορίας από ανάλογους τρόπους ανάγνωσης κειμένων του αρχαίου κόσμου έχουν προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον. Ειδικότερα, ο Jean Daniélou υποστήριξε ότι η αλληγορία ήταν μια μορφή ερμηνείας που προήλθε από το ελληνιστικό και ιουδαϊκό περιβάλλον του αρχέγονου Χριστιανισμού, ότι διακρίνεται σαφώς από την τυπολογία κι ότι οι δύο αυτοί ερμηνευτικοί τρόποι υιοθετούνται από τον Ωριγένη. Ο Henri de Lubac, από την άλλη, απέρριψε όποια αυστηρή διάκριση μεταξύ των δύο ερμηνευτικών τρόπων κι υποστήριξε ότι η αλληγορία είναι καθαρά χριστιανική μέθοδος. Παρατήρησε επίσης ότι κι οι δύο όροι, αλληγορία και τυπολογία, απαντούν στην ΚΔ ("τύπος"  και "ἀλληγορούμενα"). Κι οι δύο μέθοδοι προδιαθέτουν ότι ο Χριστός βρίσκεται κεκρυμμένος στην ΠΔ και αποκαλύπτεται στην ΚΔ. Στην περίπτωση μάλιστα του Ωριγένη αυτές οι δύο μέθοδοι χρησιμοποιούνται χωρίς διάκριση. 
Η λ. τυπολογία προέρχεται από τη λ. "τύπος", η οποία έγινε terminus technicus στην χριστιανική ερμηνεία των βιβλικών κειμένων και δηλώνει ένα πρόσωπο, ένα γεγονός, ένα πράγμα ή ακόμη και μία τελετή που βρίσκει την εκπλήρωσή του σε μία διαφορετική ιστορική στιγμή ή σε ένα άλλο πρόσωπο. Προϋποθέτει το σχήμα υπόσχεση-εκπλήρωση καθώς και μία χριστολογική ανάγνωση της ΠΔ. Τέτοιες τυπολογικές αναγνώσεις βρίσκουμε ήδη μέσα στην ίδια την ΚΔ. Όσοι την εφαρμόζουν δίνουν βαρύτητα στη "συμμετρία" μεταξύ του τύπου και του αντιτύπου του και για να την εξασφαλίσουν αναζητούν μία ικανοποιητική αναλογία ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των δύο. Η τυπολογία ουσιαστικά είναι η αναζήτηση αναλογιών και σχέσεων μεταξύ διαφορετικών γεγονότων και προσώπων στην ιστορία της σωτηρίας προκειμένου να διακριβωθεί η κοινή σε όλην την ιστορία αλήθεια της σωτηρίας, η οποία είναι κρυμμένη πίσω από πρόσωπα και γεγονότα.
Η αρχή της αναλογίας όμως εφαρμόζεται και στην αλληγορία. Κατά έναν ανάλογο τρόπο η αλληγορία προϋποθέτει ότι υπάρχει ένα βαθύτερο πνευματικό νόημα πίσω από το γράμμα του βιβλικού κειμένου κι ότι ο ερμηνευτής πρέπει να εισχωρήσει κάτω από την επιφάνεια για να το εντοπίσει. Αντί για τον οριζόντιο προσανατολισμό της τυπολογίας (τη διακρίβωση, δηλ., της σχέσης μεταξύ δύο διαφορετικών σημείων στο συνεχές της ιστορίας), η αλληγορία προϋποθέτει μία κάθετη διάσταση της ερμηνείας. Εκείνοι που είναι πνευματικά ώριμοι θα πρέπει να ακολουθήσουν τα στοιχεία που τους δίνει το κείμενο για να καταλήξουν στο βαθύτερο πνευματικό του νόημα (Κλήμης Αλεξ., Στρωματείς IV 124,6). Mολονότι οι απαρχές ενός τέτοιου τρόπου ανάγνωσης απαντούν στον ελληνικό και στον ιουδαϊκό κόσμο, η αλληγορία των Χριστιανών εκκλ. συγγραφέων διαθέτει στοιχεία σαφώς χριστιανικά. Η εφαρμογή της αλληγορίας στα κείμενα της ΚΔ καθιστά σαφές ότι τα σύνορα με τη λεγόμενη τυπολογία είναι ρευστά σε πολλές περιπτώσεις. Ουσιαστικά η διαφορά αλληγορίας και τυπολογίας είναι στα στοιχεία που συγκρίνει και στο επίπεδο στο οποίο αυτά τα στοιχεία βρίσκονται. 
Οι λόγοι που οι αρχαίοι ερμηνευτές επιλέγουν την αλληγορία φαίνεται να είναι δύο: α) μπορεί να εξηγήσει με ένα εμπνευσμένο τρόπο τις Γραφές και β) μπορεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες και αδιέξοδα κάποιες φορές του βιβλικού κειμένου. Ουσιαστικά "μεταφράζει" τις κρυμμένες αλήθειες στη γλώσσα των ιδεών και εμπειριών του εκάστοτε αναγνώστη. Για τον Ωριγένη μάλιστα μία τέτοια ανάγνωση είναι θεμιτή, γιατί είναι αρχαία και γιατί έχει τις ρίζες της στην ίδια την ΚΔ (Κατά Κέλσου 4,42-44· 6,70). 
Η φύση της αλληγορίας προϋποθέτει την στενή σχέση μεταξύ της κατά γράμμα σημασίας και της αλληγορικής κατανόησης του πνευματικού νοήματος του κειμένου. Αυτό σημαίνει ότι το γράμμα δεν απεμπολείται. Για τον Ωριγένη είναι καλό και αληθινό και μπορεί να μεταμορφώσει τις ζωές όσων το διαβάζουν (Κατὰ Κέλσου 1,17). Δεν αρνείται την ιστορικότητα των γεγονότων που διηγείται η Αγία Γραφή. Παρατηρεί μάλιστα ότι "τὰ κατὰ τὴν ἱστορίαν αληθευόμενα" είναι πολύ περισσότερα από εκείνα που έχουν μόνο πνευματικό νόημα (Περὶ ἀρχῶν 4.3.4). Επομένως, η αλληγορική ερμηνεία που υιοθετεί δεν έχει ως σκοπό να υποκαταστήσει ή να απορρίψει το ιστορικό στρώμα του κειμένου, αλλά να το συμπληρώσει. Ο Ωριγένης παραμένει πιστός στις θεολογικές του προϋποθέσεις όσον αφορά στην θεοπνευστία της Γραφής και στην οργανική σχέση της με το δόγμα της ενανθρώπησης. 
Αυτό καθίσταται σαφές στην ερμηνευτική του μέθοδο. Στα πρόσωπα και γεγονότα της ΠΔ ο Ωριγένης διακρίνει την παρουσία του Χριστού και τις αλήθειες που συνιστούν το περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης. Διατηρεί την ίδια στάση κι απέναντι στην ΚΔ· δεν αρνείται την ιστορικότητα των γεγονότων, αλλά αναζητά πίσω από αυτά σωτηριώδεις αλήθειες της πίστης. Αυτό καθίσταται σαφές στα βήματα, τα οποία ακολουθεί, όταν ερμηνεύει ένα χωρίο. Πρώτον, παραθέτει τους υπό συζήτηση στίχους. Ακολουθεί  μία σύντομη εξήγηση του ιστορικού νοήματος του κειμένου και των γεγονότων / πραγμάτων που περιγράφει. Έπειτα χρησιμοποιεί άλλα βιβλικά κείμενα προκειμένου να εξηγήσει πιθανές ασάφειες του κειμένου. Στο τελευταίο μέρος της εξήγησης δίνεται μία πνευματική διδασκαλία σε δύο αλληλένδετα επίπεδα: α) αλληγορική κατανόηση του κειμένου και β) επικαιροποίηση και ηθική εφαρμογή στη ζωή των πιστών. 

Νέα ψηφιοποιημένα ελληνικά χειρόγραφα της ΚΔ/ Some new NT digitized manuscripts

Στο ιστολόγιο της Βρετανικής Βιβλιοθήκης για τα αρχαία χειρόγραφα της συλλογής αναρτήθηκε ένας κατάλογος 30 νέων χειρογράφων που έχουν ψηφιοποιηθεί. Επιλέγω αυτά που περιέχουν βιβλικά κείμενα: 

Burney MS 21, Four Gospels (Gregory-Aland 484; Scrivener evan. 571; von Soden ε 322), adapted for liturgical use. Illuminated headpieces and initials (ff 9r, 76r, 121r, 197r). Written in 1291-92 by the scribe Θεόδωρος ῾Αγιοπετρίτης for the monk Gerasimos, grand sceuophylax of the monastery τοῦ Φιλοκάλου in Thessalonica.

Burney MS 22, Gospel Lectionary (Gregory-Aland l 184; Scrivener evst. 259). Written on Cyprus in 1319. 

Burney MS 23, Four Gospels adapted for liturgical use (Gregory-Aland 485; Scrivener evan. 572; von Soden ε 247), imperfect. Coloured headpieces and initials (ff 22r, 99r, 149r, 207r). 12th century. 

Egerton MS 2163, Gospel Lectionary with ekphonetic notation (Gregory-Aland l 339; Scrivener evst. 59). 1 full-page miniature of Christ and the four Evangelists in colours on a gold ground (f 1v). 5 headpieces in colours and gold (ff 2r, 32r, 82r, 147r, 200v). Large initials in gold, or in gold and colours. Simple endpieces in gold. Chrysography. Accents in red. 2nd half of the 12th century, possibly produced at Constantinople.

Egerton MS 3046, Gospel Lectionary (Gregory-Aland l 238; Scrivener evst. 254), with extensive notes dated 1875 by John Ruskin mostly relating to the script, imperfect and misbound. Small headpieces in gold. Large initials in colours and gold in decorated forms. Initials in gold over red. Accents in red. Writing in gold. Excised headpiece (f 2r, the offset on f 155v). Late 11th-early 12th century.


OOTLE15: The Open Old Testament Learning Event 2015

Ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα Εισαγωγής στην Παλαιά Διαθήκη θα προσφέρει ο G. Brooke Lester, Assistant Professor of Hebrew Scriptures, και Director of Digital Learning, στο Garrett-Evangelical Theological Seminary. Τα μαθήματα αρχίζουν στις 3 Φεβρουαρίου 2015 και για να συμμετάσχει κανείς χρειάζεται να εγγραφεί στο πρόγραμμα και να έχει λογαριασμό blog και twitter:

sign up here /  εγγραφή εδώ

Πρόγραμμα
Week One (February 3): Orientation to the course and to the Hebrew Bible/Old Testament
Week Two (February 9): The Writings: Psalms
Week Three (February 16): The Writings: Wisdom
Week Four (February 23): The Writings: Apocalyptic
Week Five (March 2): The Latter Prophets: 8th century prophecy
Week Six (March 9): The Latter Prophets: 7th century prophecy
Week Seven (March 16): The Latter Prophets: Prophecy after Exile
Week Eight (March 23): The Former Prophets: The Deuteronomistic History
Week Nine (March 30): The Former Prophets: Emergence of Israel
SPRING BREAK!
Week Ten (April 13): The Former Prophets: United Monarchy & divided monarchies
Week Eleven (April 20): The Pentateuch: Genesis, and the “documentary hypothesis”
Week Twelve (April 27): The Pentateuch: Ancestral Tales, and “Covenant”
Week Thirteen (May 4): The Pentateuch: Sinai, and the “Law”

Συνέδριο για τη σημασία του κανόνα / Conference on the significance of Canon

Το Πανεπιστήμιο του Edinburgh διοργανώνει στις 6 Μαΐου 2015 συνέδριο με τον τίτλο "Power, Authority, and Canon". Θέμα του συνεδρίου είναι τα κριτήρια της κανονικότητας, οι ιστορικοί, θεολογικοί και άλλοι λόγοι που οδήγησαν στην διαμόρφωση των κανόνων ΠΔ και ΚΔ και τέλος ο ρόλος αυθεντίας των κανονικών βιβλίων. 

Πληροφορίες για το συνέδριο μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του συνεδρίου:

Η μύηση στα αρχαία μυστήρια / Initiation in Ancient Mysteries

Στην πλατφόρμα των βιβλίων open access του εκδοτικού οίκου deGruyter διατίθεται ελεύθερο για καταφόρτωση ένα νέο βιβλίο για τη μύηση στα μυστήρια της αρχαιότητας:

Jan N. Bremmer, Initiation into the Mysteries of the Ancient World, (Münchner Vorlesungen zu Antiken Welten 1), deGruyter, Berlin 2014
ISBN: 978-3-11-029955-7